Samenwerkingsverband Unita biedt begeleiding aan leerlingen met ernstige leesproblemen in het Ambulatorium Lezen op de Annie M.G. Schmidtschool in Hilversum (de hele week) en op De Wijngaard in Huizen (donderdag). Plaatsing gebeurt via een aanvraag van een Groeidocument door de school bij het Loket van Unita. De kinderen komen van scholen uit de regio van Samenwerkingsverband Unita.

Ambulatorium Lezen: een aanpak op zorgniveau 3

Het Ambulatorium Lezen (AL) sluit zich aan bij het continuüm van zorg op het gebied van lezen, leesproblemen en dyslexie zoals dit vermeld staat in de herziene Protocollen Leesproblemen en Dyslexie (verschenen vanaf 2011). Het continuüm gaat uit van 4 zorgniveaus:

Zorgniveau 1: goed lees-en spellingsonderwijs in klassenverband het zgn. basisarrangement

Zorgniveau 2: extra zorg in de groepssituatie door de groepsleerkracht (zwakste 25 %) het zgn. intensief arrangement.

Zorgniveau 3: specifieke interventies uitgevoerd en/of ondersteund door leerkracht en/of leesspecialist in de school (zwakst 10 %) het zgn. zeer intensief arrangement

Zorgniveau 4: diagnostiek en behandeling in een zorginstituut (zwakste 4 %): vergoed door de gemeente.

Op zorgniveau 2 wordt het lees- en spellingonderwijs geïntensiveerd door het uitbreiden van de instructie- en oefentijd. Leerlingen die zeer zwak scoren of na een interventieperiode met extra begeleiding op zorgniveau 2 onvoldoende vooruit zijn gegaan komen in aanmerking voor begeleiding op zorgniveau 3. Indien de school onvoldoende in staat is om op dit niveau een intensieve begeleiding aan te bieden kan een kind worden aangemeld voor het AL van het Samenwerkingsverband Unita.

Hoe kan een school een leerling aanmelden voor het Ambulatorium Lezen?

De school meldt een leerling aan bij het Loket van Samenwerkingsverband Unita en ontvangt een (digitaal) groeidocument. De volgende documenten dienen te worden toegevoegd in de map met bijlagen:

  • Een uitdraai van het leerlingvolgsysteem waarin alle uitslagen van de afgenomen (CITO) toetsen gedurende de schoolloopbaan van de leerling.
  • Groepsoverzicht en groepsplannen (en indien aanwezig handelingsplannen) van de lees- en spellinginterventies van genoemd protocol met vermelding van het rendement.
  • Indien aanwezig: verslagen van aanvullende onderzoeken (logopedist, psycholoog/ orthopedagoog, remedial teacher, etc.).
  • Verslag van het kindgesprek.


Criteria voor toelating Ambulatorium Lezen

Het Loket van het samenwerkingsverband zal op basis van onderstaande criteria een besluit nemen tot plaatsing in het AL:

  • Het niveau van lezen ligt significant onder het niveau dat gebruikelijk is voor de leeftijd en het werkelijke aantal gevolgde maanden onderwijs.
  • Het kind beschikt over voldoende intelligentie (TIQ ≥ 70).
  • De leesproblemen belemmeren de leerling eveneens in het ontwikkelen van overige schoolse cognitieve vaardigheden.
  • Er is geen sprake van een ernstige visuele en/of auditieve beperking.


Wachtperiode voor start behandeling

  • De interventies genoemd in het groepsplan of handelingsplan dienen door te lopen, bijgesteld te worden en aan het einde van de wachtperiode doorgegeven te worden aan het AL. Dit geldt ook voor de gegevens van CITO toetsen lezen, spelling, begrijpend lezen en rekenen.
  • Voor de start van de begeleiding neemt een medewerker van het AL contact op met de school. De gegevens worden doorgegeven en er wordt een afspraak gemaakt voor een intakegesprek tijdens het eerste behandelmoment met leerling en begeleidende ouder (school is eveneens welkom).


Wederzijdse verwachtingen tijdens de intensieve leesbegeleiding in het AL

Voor het goed verlopen van de intensieve leesbegeleiding is het belangrijk dat zowel school als ouders als het AL zich kunnen vinden in onderstaande verwachtingen:

Wat mogen ouders en school van het AL verwachten?

  • Het AL biedt een leesbegeleiding toegespitst op het leesprobleem van de leerling.
  • De leesspecialist onderbouwt, zowel mondeling als schriftelijk, naar ouders en school toe op welke wijze en met welk doel de leesinterventies gepleegd worden.
  • Door middel van een heen-en-weer schrift brengt het AL ouders en school op de hoogte van het huiswerk en de ontwikkelingen rond het lezen.
  • Er is communicatie over de regels en termen die worden gebruikt/aangeboden bij de spelling en het lezen van woorden (bijvoorbeeld open en gesloten lettergrepen).
  • Na de behandeling worden in het multidisciplinair overleg (MDO) handelingsgerichte adviezen gegeven ten aanzien van maatregelen en materialen om de leesontwikkeling verder te bevorderen.
  • Duur: Twee blokken van 16 behandelingen (2 keer per week, enkele plaatsen 1 keer per week) onder schooltijd in de Annie M.G. Schmidtschool te Hilversum en in De Wijngaard te Huizen.

Wat mogen ouders en AL van school verwachten?

  • De school (leerkracht en intern begeleider) is bereid periodiek overleg te hebben met de leesspecialisten en houdt zich via het heen-en-weer schrift actief op de hoogte van de voortgang van de leerling.
  • School en ouders realiseren zich dat de leesproblemen voor de leerling manifest zijn en dat in een keuzeproces, waarin afwegingen moeten worden gemaakt ten aanzien van de totale schoolse leerstof, de leesontwikkeling en behandeling voorrang verdient. School is bereid hiertoe aanpassingen te maken binnen het eigen lees- en leeraanbod voor de leerling.
  • Tijdens de begeleidingsperiode neemt de school geen leestoetsen af (DMT en AVI) in verband met toetsgewenning.
  • De school geeft steun bij het huiswerk uit het schrift.
  • Tijdens de begeleidingsperiode wordt het AL door school op de hoogte gehouden van de meest recente Cito toetsgegevens.

Wat mogen school en het AL van ouders verwachten?

  • De ouders zijn bereid thuis met hun kind te oefenen.
  • De ouders houden het AL en school op de hoogte van de vorderingen op het gebied van lezen.
  • De ouders zijn bereid en in staat het vervoer naar het AL te regelen, onder schooltijd, naar de Annie M.G. Schmidtschool te Hilversum of naar De Wijngaard te Huizen.


Afsluiting van het zeer intensief arrangement

Na de leesbegeleiding vindt er op school een MDO plaats met ouders, leerkracht en intern begeleider. De leesspecialist geeft handelingsgerichte adviezen aan ouders en school om de leerling zo goed mogelijk te begeleiden in de verdere leesontwikkeling.

Voorafgaand aan dit gesprek wordt in overleg met de schoolpsycholoog/orthopedagoog bekeken of de leerling in aanmerking komt voor een dyslexieverklaring. Dit is afhankelijk van de ontwikkeling in het AL en de vorderingen op school. Hiervoor zijn de overige didactische gegevens nodig die school aanlevert (spelling, rekenen, begrijpend lezen).