Werken met een kind met een beperking is een uitdaging!

Auris is een instelling voor ouders en kinderen met een auditieve en/of communicatieve beperking. Dus voor kinderen met een taalontwikkelingsstoornis (TOS), slechthorende en dove kinderen.

Het motto van Auris is: “speciaal voor gehoor, spraak en taal “.

Ik ben actief betrokken in unita, contactpersoon dus aanspreekpunt zowel vanuit Auris naar Unita als andersom. Ik word ingeschakeld bij vragen rond kinderen met spraaktaalmoeilijkheden of slechthorendheid en doofheid. Vanuit Unita doe ik mee aan de MDO-trajecten en word ik soms als pooldeskundige of als trajectbegeleider ingeschakeld.
Soms is er een wat langer traject van begeleiding, soms een korte interventie en soms komt er een arrangement vanuit cluster 2 uit voort.

In Auris staan twee zaken centraal: zorg en onderwijs. We geven gezinsbegeleiding, hebben audiologische centra en er zijn behandel-peutergroepen. We geven onderwijs aan kinderen van 4 tot 12 jaar en we hebben scholen voor voortgezet onderwijs. We verzorgen ambulante dienstverlening voor basis-, voortgezet en MBO-onderwijs. En dan is er nog de naschoolse behandelgroep van Auris in Amersfoort, die heet STAP. STAP is voor kinderen die het lastig vinden om vriendjes te maken en samen te spelen. Dan is het fijn als er na schooltijd een veilige omgeving is om dat te kunnen oefenen. De kinderen eten ook samen.

Auris werkt vooral in het zuiden en midden van het land van Harderwijk tot West-Brabant, het hoofdkantoor staat in Gouda. Er zijn vier andere landelijke instellingen, waaronder ook Kentalis. De overkoepelende organisatie is Simea.

interviewOuders weten sinds enkele jaren al in de baby-tijd dat een kind slechthorend is. Kinderen krijgen bij het hielprikje ook meteen een gehoorscreening. Als het gehoor niet in orde is komt er een vervolgtest.
Dove en zeer ernstig slechthorende kinderen kunnen soms een CI krijgen, een cochleair-implantaat. Dit is een elektronisch implantaat dat geluid omzet in elektrische pulsen die de gehoorzenuw in de cochlea (het slakkenhuis) direct stimuleren.
Auris vindt het heel belangrijk om mensen zo volwaardig mogelijk mee te laten doen in de maatschappij.

Ik werk samen met de andere trajectbegeleiders, volg met twee collega’s ook de studiedagen voor trajectbegeleiders en zo zijn we dus goed op de hoogte van de werkwijze van Unita. Ik hoor van andere samenwerkingsverbanden dat die samenwerking daar veel minder intensief is en dat is jammer, want dan creëer je gemiste kansen, dan heb je kinderen niet altijd goed in beeld.

Een mooi voorbeeld is een meisje in groep 5 basisschool, zit niet lekker in haar vel, heeft een gehoorapparaat maar tot op heden geen begeleiding vanuit rec 2. Toen ik ging kijken vond ik wel dat ze het een en ander miste, de juf dacht ‘ze heeft zo’n apparaat dus ze krijgt alles mee’ Het lag toch wat complexer, we zijn met soloapparatuur gestart , psycho-educatie (FF-luisteren) voor kinderen met slechthorendheid. Ik ben een keer op school geweest voor een observatie en twee keer voor MDO-overleggen. Voor ouders en school is er veel opgehelderd met als resultaat dat het meisje weer beter in haar vel zit en de leerkracht beter weet wat ze nodig heeft en ook ouders beseffen dat ze iets meer nodig heeft ook van thuis.
Het gaat nu beter met het meisje, ze weet van ‘ik heb een handicap maar ik ben meer dan alleen mijn slechthorendheid’.

Ria heeft vooral met de basisscholen te maken, maar als kinderen vanuit groep 8 naar VO gaan, heeft ze wel met de overgang te maken. Ze vindt dat je wel merkt dat op basisscholen dingen soms al wat meer gemeen goed zijn dan in het Voortgezet onderwijs, de populatie van kinderen met slechthorendheid is daar ook maar een kleine groep.

Ouders en Auris
Auris heeft een website met veel informatie, ouders kunnen rechtstreeks contact zoeken vooral bij heel jonge kinderen, later gaat het vaak via de leerkracht of school. Ouders kunnen ook bellen voor alle vragen omtrent gehoor, spraak en taal. Vragen rondom gezinsbegeleiding of voor een verwijzing naar een audiologisch centrum of een gehoorspecialist.
Een gezinsbegeleider ondersteunt ouders bij de opvoeding. Bijvoorbeeld als een kind moeite heeft met praten. Of met begrijpen wat er gezegd wordt. Een gezinsbegeleider denkt mee en geeft veel praktische tips. Soms vindt ook een doorverwijzing plaats vanuit bijvoorbeeld het WKZ, door consultatiebureaus, vanuit audiologische centra. Zo is Auris dus al bij hele jonge kinderen betrokken.

auris-logoAuris en onderwijs: verschillende arrangementen.
Auris beschikt over drie soorten arrangementen: licht, medium en intensief. Auris stelt altijd de cliënt centraal. Samen bespreken we welke hulp past en welke niet. We geloven in samenwerking en in het delen van onze ervaring en kennis.

Bij de eerste twee arrangementen krijgen kinderen begeleiding in het regulier onderwijs, en staat de onderwijsbehoefte van het kind centraal, en bekijken we wat de leerkracht nodig heeft in de begeleiding van dit kind. Zo kan er op een basisschool voor een dove leerling een gebarentolk de hele dag aanwezig zijn, bij alle instructies en tussendoorboodschapjes.

Een juf zei onlangs dat ze heel graag met het kind zelf aan het werk zou willen gaan ‘zodat ik weet hoe hij denkt, bezig is, zijn werk aanpakt’. Ik heb toen tweemaal haar klas overgenomen om haar die kans te geven. Dat heeft ons heel veel opgeleverd.

Bij een intensief arrangement zijn kinderen aangewezen op een speciale school. De Taalkring in Hilversum is een kleine school voor groep 1 tot en met 4, die uitgaat van Auris. Hier zitten zo’n 50 kinderen met een intensief arrangement. De Taalkring is fijn voor de jonge kinderen om dichter bij huis onderwijs te krijgen. Na groep 4 gaan ze als het kan naar het regulier onderwijs of naar een andere school van Auris.
Verder heeft Auris nog de prof. Groenschool in Amersfoort en in Utrecht het Fortaal (basisschool) en het Auriscollege voor VO.

De criteria voor arrangementen bij Auris zijn te vinden op de website van Auris.
Bij slechthorendheid is het criterium dat je met je beste oor 35 Db gehoorverlies hebt, voor doof geldt dit voor 85 Db gehoorverlies, dit noemen we functioneel doof.
Criterium voor taalontwikkelingsstoornis is uitval op twee gebieden bij een gemiddelde intelligentie : spraakproductie/ spraakperceptie/ de grammaticale kennisontwikkeling en de lexikaal-semantische-ontwikkeling.
Bij NT-kinderen geldt dat ook de moedertaalverwerving gestoord is en dat het niet met de NT-problematiek te maken heeft.

Als een arrangement afloopt wordt in overleg met ouders en school gekeken wat het kind nog nodig heeft. Een intensief arrangement wordt soms omgezet in een licht of medium arrangement. Andersom kan dit ook. Een arrangement kan ook na twee jaar stoppen omdat het kind voldoende handvatten heeft om mee te kunnen draaien in het reguliere onderwijs.
We zoeken in de samenwerking ook naar meer medium-settingen binnen Unita, zodat kinderen bijvoorbeeld 2 of 3 ochtenden speciale zorg krijgen en de rest gewoon in de klas mee kunnen draaien.

unita-feb-2016Auris en Passend Onderwijs
Vroeger kreeg het kind een rugzak en ouders konden kiezen tussen regulier of speciaal onderwijs. Nu krijgen ouders een arrangement. Ouders hebben daarin minder keus, want een intensief arrangement betekent in principe speciaal onderwijs en medium en licht regulier onderwijs. De criteria zijn hetzelfde gebleven dus je moet voldoen aan de criteria van een taalontwikkelingsstoornis of slechthorendheid of doofheid. Wij begeleiden nog steeds kinderen en leerkrachten, soms doen we ook co-teaching in groepen, of werken we direct met kinderen zelf. Sommige scholen willen ook graag dat wij de invulling van het arrangement doen.

Wat me in het begin van de plannen lastig leek, minder keuzevrijheid voor ouders, vind ik in de praktijk meevallen. Een voorbeeld is een leerling die vanuit het MDO een intensief arrangement heeft ontvangen terwijl we een medium arrangement hadden aangevraagd. Voor ouders en school was dat best even slikken. Met een rondleiding op een cluster 2 school, de tijd nemen voor ouders en gesprekken met elkaar heeft het meisje uiteindelijk de overstap gemaakt en gaat het goed met haar op de nieuwe school.
Soms dreigen kinderen tussen wal en schip te vallen bijv. slechthorende kinderen, maar niet “slecht” genoeg volgens de criteria, kinderen met alleen spraakproductie problematiek, kinderen met een wat mindere intelligentie, waarbij de taal mede de oorzaak is. Door onze samenwerking binnen het MDO proberen we met elkaar ook deze kinderen op te vangen.

Good practice in de praktijk van het MDO binnen Unita: Vorig jaar was een jongen ernstig ziek geweest, met als gevolg plotsdoofheid en epilepsie. Dan is het mooi dat je met elkaar (LWOE, cluster 2 en psycholoog) om tafel zit en samen met de ouders en school oplossingen bedenkt vanuit ieders expertise.
Tenslotte: geweldig om te ervaren dat ook de reguliere basisschool en leerkracht een uitdaging zien in het werken met een kind met een beperking.