interviewDe Klimopschool is een school voor speciaal onderwijs en voortgezet speciaal onderwijs voor zeer moeilijk lerende kinderen van 4 tot 20 jaar. En staat in een prachtige groene omgeving in Hilversum. Ik word verwelkomd door een ijverige leerling die de ramen van de voordeur staat te lappen en me enthousiast de weg wijst.

Nicole Skomorowski directeur van de Klimopschool ontvangt me om me te vertellen over de methodiek Geef me de 5.

Nicole is haar loopbaan gestart als logopediste bij mensen met een verstandelijke beperking, daarna heeft ze in cluster-2 gewerkt als logopediste en als teamleider. Ze was directeur van basisschool ‘t Noorderlicht in Eemnes. Daarna werkte ze als ambulant begeleider bij cluster 4. Nicole keerde weer terug naar de oorsprong namelijk kinderen met een verstandelijke beperking als directeur op de Klimopschool.

Werken met Geef me de 5 op school. Wat houdt dat in voor de leerlingen?

Het is voor de leerlingen heel duidelijk wat er allemaal van hen verwacht wordt, namelijk wie, wat, hoe, waar, en wanneer.

Je ziet vaak op scholen dat leerlingen wel weten wat ze moeten doen en waar, maar hoe? Daar struikelen kinderen met een verstandelijke beperking. Deze methodiek is oorspronkelijk ontworpen voor kinderen met autisme, maar je ziet dat het voor iedereen goed werkt.

Als je tegen iemand zegt: “dat hoor je nog wel komende week”, dan weet je niet precies wanneer. Maar als ik er gelijk bij zeg “volgende week dinsdag hoor je wat”, dan hoef je er de andere dagen niet druk mee te zijn. Dan is je hoofd vrij.

g5-1Het hoe is voor onze kinderen vaak ook niet duidelijk.

De leerkracht denkt, dat ze vanzelf snappen wat op het bord is uitgelegd. En dus begrijpen hoe het op papier moet. Maar het “hoe” kan steeds anders zijn, het “hoe” van gisteren is anders dan van vandaag. Dat hoe zie ik vaak ontbreken. Als ik voor Unita als ambulant begeleider werk zie ik het vaak in de startmomenten.

g5-2Waarom hebben jullie hiervoor gekozen?

Heel lang geleden zijn twee collega’s ermee in aanraking gekomen. Die hebben er enthousiast over verteld op een teamvergadering en zo is het balletje gaan rollen. Eerst hebben we ons door middel van een kleine training erin verdiept. En zo is het in zo’n acht jaar verder gegaan totdat we de eerste Geef me de 5 school in Nederland waren.

Onze collega’s van Elan Breeduit in Bussum zijn er nu ook mee bezig en zo breidt het uit.

Veel mensen waren al enthousiast en dat werd meer naarmate je ging ervaren dat het werkt. Het is natuurlijk wel zo dat je achter Geef me de 5 moet staan als je hier komt werken.

Wat houdt het in voor de leerkrachten?

Onze leerkrachten moeten kennis hebben van Geef me de 5. Dat begint met een zesdaagse training, dan heb je de basiscursus gehad. De leerkrachten zijn allen hbo-er en ze hebben ook nog een post-hbo Geef me de 5 gedaan. Dit is een opleiding van een jaar, met elke twee weken een dag scholing en pittige tentamens en examens.

Het gaat om de achtergronden, dat je kijkt door de autibril, dat wil zeggen door de ogen van een kind met autisme. Wat vraagt dit kind, wat heeft dit kind nodig, wat bedoelt dit kind ons te zeggen.

Je gaat ook terug naar de oorzaak, wat maakt dat het kind zo reageert, je moet dus ook goed naar jezelf kijken, waar ben IK niet duidelijk geweest. Al onze kinderen willen het immers goed doen. Het gaat ook om de manier van communiceren met het kind, we spreken met uitroeptekens en feitelijk.

Als ik zeg: “wil je je boek pakken” kun je ook “nee” zeggen, maar bij “pak je boek” is het duidelijk. Als je zegt “je mag …..” kun je er ook voor kiezen om het niet te doen, dus moet je duidelijkheid scheppen. We werken daarbij ook individueel, het is dus maatwerk, je gaat het bijvoorbeeld  samen met het kind uittekenen op papier.

En wat houdt het in voor de ouders?

Ouders weten dat wij deze methodiek Geef me de 5 gebruiken, het zou natuurlijk plezierig zijn als ouders dat thuis ook allemaal zouden doen. Maar dat kun je niet altijd verwachten.

We geven informatie op een ouderavond en laten dan zien hoe de methodiek werkt.

Er bestaat ook een oudercursus, die wordt verzorgd door de Geef me de 5-academie en wordt ook jaarlijks hier op school gegeven.

Wat is er veranderd in de klas?

Geef me de 5 brengt vooral rust, structuur, duidelijkheid. We zitten als teamleden allen op dezelfde lijn, we kijken op dezelfde manier naar kinderen. Het is aan ons om te ontdekken waarin we onduidelijk zijn geweest. En niet zoals we vroeger deden van “hij doet het niet” en dus zal het wel onwil zijn.

Maar het is “hij snapt het niet” dus ik moet nog iets doen zodat hij het beter gaat begrijpen. Het heeft ook te maken met hoe je je klas inricht, meer rust, alles visualiseren, minder prikkels.  Je zit steeds bij je eigen leerkracht, weinig wisselingen van leerkracht, dus alles is op duidelijkheid gericht.

g5-3Bewaken van kwaliteit.  

Een collega en ik hebben de licentieopleiding gedaan zodat je zorgt voor de kwaliteit binnen de school. Regelmatig is er bijscholing om het keurmerk bij te houden.

We hebben ook een Geef me de 5 – commissie op school die zorgt voor intervisie met collega’s. Iedereen brengt een casus in, we doen aan video-interactie.

Op de teamvergadering spreken we af op welke regels we twee weken focussen. Zo zorgen we ervoor dat alles geborgd blijft.

Het is ook natuurlijk team-verbindend als je het samen doet.

g5-4

 

Welke verschillen merk je in school voor en na de implementatie van Geef me de 5 ?

De aanpak van het pedagogisch beleid, zo gaan we met leerlingen om, daar is geen discussie meer over. We zeggen niet “niet rennen in de gang”, maar wèl “lopen in de gang”. We hebben dezelfde pedagogische visie en manier van communiceren, neuzen dezelfde kant op.

Zó doen wij dat, dat is een groot verschil. Iedere persoon is anders, maar de manier van communiceren is duidelijk. Als een leerling zegt “dat wil ik niet” of “daar ben ik het niet mee eens” dan sluiten we aan. En we zeggen “ik hoor wat je zegt, dat klopt” maar ik ga je vertellen hoe het ook kan. Dus je sluit eerst aan, geen “nee”, geen discussie, dan voelt de leerling zich gehoord.

Een meisje dat op vijf scholen had gezeten waarbij overal stoelen door de klas werden gegooid,  vraag ik dan hoe komt het dat het hier goed gaat: “jullie luisteren naar mij”.

g5-5Kan Geef me de 5 Passend Onderwijs ten goede komen?

Er zijn heel veel kinderen met een specifieke zorgvraag in de basisschool. Dan moet je daar alles voor inzetten. Bijvoorbeeld door structuur en duidelijkheid te bieden. Vroeger stond de leerkracht voor de klas en ging iedereen aan het werk, dat was heel duidelijk. Nu moeten ze in groepjes zitten en overleggen. Dat geeft met name voor kinderen met PDD-NOS of ASS (autisme) veel onduidelijkheid, ze weten het even niet, het is onmacht.  Met Geef me de 5  kun je die structuur en duidelijkheid wèl bieden.

Bij ouderavonden op basisscholen merk ik dat mensen het wel boeiend vinden.

Het gaat vooral om respect voor leerlingen, dat vind ik belangrijk, we moeten het kind in zijn waarde laten, luisteren naar kinderen. Soms zit het in kleine dingen:  een timetimer op het bord, eventueel afspraken op het tafeltje van een kind plakken. En vooral, geef het kind tijd om informatie te verwerken (puzzeltijd)

g5-6Natuurlijk zit het ook in de interactie met andere leerlingen. Als kinderen bij ons naar buiten gaan vragen we eerst wat je gaat spelen, ook niet-ingevulde tijd is leertijd, vaak weten ze niet hoe de sociale interactie werkt. Je gaat dus kiezen of je bijvoorbeeld gaat hinkelen of gaat twisten, dan heb je een taak en voorkom je conflicten. Je kunt ook afspreken of je samen wilt spelen of alleen. We zijn dan ook blij met de spinners, waarop ze zich buiten kunnen concentreren. Vaak moet op school iedereen naar buiten, maar waarom mag hij niet nog 10 minuten op een iPad. Of je gaat op een rustbankje zitten met een boekje. Een kind heeft twee uur hard gewerkt met taal en rekenen, geef hem even zijn eigen ontspanning. Je kunt ook een uitzondering maken voor een kind, kinderen accepteren dat wel.

Er zijn veel goede leerkrachten op de basisschool, maar je hebt soms 30 kinderen in de klas en dan kunnen die praktische dingen van Geef me de 5 heel goed ondersteunen.

Als we naar buiten lopen wijst Nicole op de bankjes op het overzichtelijke schoolplein. Op één van de bankjes staat duidelijk ‘RUST’.