De meeste kinderen kunnen het onderwijs binnen de basisondersteuning van de school goed volgen. Wanneer dit onvoldoende lukt, kan de school met ouders en kind én inzet van SWV Unita het onderwijs passender maken op de huidige school (zie arrangementen).

Wanneer ook dit onvoldoende blijkt te zijn, kan met alle betrokkenen worden besloten dat een verwijzing nodig is. 

Onderwijs in Nederland: welke mogelijkheden zijn er?

In Nederland zijn er drie soorten onderwijs voor kinderen van 4 tot 12 jaar. Zo krijgt ieder kind de plek waar het het beste tot zijn recht komt. Hieronder beschrijven we de drie soorten onderwijs.

Regulier Basisonderwijs

De meeste kinderen gaan gewoon naar de basisschool. Hier leren ze stap voor stap lezen, schrijven, rekenen en samenwerken. Voor veel kinderen is dit precies de plek waar ze zich fijn voelen en goed kunnen ontwikkelen.

Heeft een kind meer ondersteuning nodig? Dan kan het speciaal basisonderwijs (SBO) of het speciaal onderwijs (SO) beter aansluiten.

Speciaal basisonderwijs

SBO-scholen lijken op gewone basisscholen, maar bieden net wat extra rust, ruimte en begeleiding.

Voor wie?

SBO-scholen zijn bijvoorbeeld voor kinderen die:

  • moeite hebben met leren,
  • extra ondersteuning nodig hebben bij gedrag of emoties,
  • snel overprikkeld raken.

Wat maakt SBO bijzonder?

  • Kleinere groepen (max. ±17 leerlingen)
  • Meer tijd om doelen te bereiken
  • Aanwezigheid van specialisten, zoals logopedisten, orthopedagogen, speltherapeuten en maatschappelijk werk
  • Kinderen kunnen tot ongeveer 14 jaar op het SBO blijven

De lesstof is vergelijkbaar met die van een reguliere school, maar wordt in een rustiger tempo aangeboden. Veel kinderen stromen daarna door naar het regulier voortgezet onderwijs.

Speciaal onderwijs (SO)

Soms is er nóg intensievere begeleiding nodig. Dan is het speciaal onderwijs een fijne, veilige leeromgeving waar veel gespecialiseerde ondersteuning aanwezig is.

Het SO werkt met vier clusters:

  • Cluster 1 – voor blinde en slechtziende kinderen
  • Cluster 2 – voor dove en slechthorende kinderen, en kinderen met een taal- en spraakontwikkelingsstoornis (TOS)
  • Cluster 3 – voor kinderen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen, langdurige ziekte of zeer moeilijk lerend
  • Cluster 4 – voor kinderen met psychische problemen of ernstige gedragsproblemen

In het SO zijn de groepen klein en werken veel experts samen. Voor elke kind wordt een ontwikkelingsperspectief (OPP) gemaakt in overleg met ouders. Het onderwijs sluit aan op wat een kind écht nodig heeft.

Toelaatbaarheidsverklaring (TLV)

Voor plaatsing op het SBO of SO is een toelaatbaarheidsverklaring nodig. Scholen vragen deze – altijd samen met ouders – aan bij het samenwerkingsverband.