Samenvatting

Het Ambulatorium Lezen biedt begeleiding aan leerlingen met ernstige leesproblemen in combinatie met belemmerende factoren op andere gebieden, bijvoorbeeld gedrag, werkhouding en concentratie. De leerling ondervindt veel hinder van de stagnerende leesontwikkeling.

Het continuüm van zorg op het gebied van lezen, leesproblemen en dyslexie gaat uit van 4 zorgniveaus. De zorgniveaus 1, 2 en 3 vallen onder de basisondersteuning. Een leerling komt in aanmerking voor het Ambulatorium Lezen als blijkt dat de begeleiding die de school op zorgniveau 2 en 3 heeft geboden (in groepsverband -maximaal 4 leerlingen), onvoldoende effectief is vanwege de belemmerende factoren van de leerling.

Het Ambulatorium Lezen biedt individuele ondersteuning voor technisch lezen op zorgniveau 3. Daarnaast is er veel aandacht voor het bevorderen van de leesmotivatie en wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de interesses van de leerling.

Het Loket beoordeelt in samenspraak met de coördinator van het Ambulatorium Lezen of de leerling in aanmerking komt. In het algemeen is er sprake van een wachttijd; met school en ouders wordt contact opgenomen op welke locatie en wanneer de begeleiding kan starten. De locaties waar dit arrangement geboden wordt zijn: Hilversum (de Annie M.G. Schmidtschool), Bussum (De Indon) en Huizen (De Wijngaard). Voor meer informatie over het Ambulatorium Lezen verwijzen we naar de notitie ‘Ambulatorium Lezen: een individuele interventie uitgevoerd door leesspecialisten van SWV Unita’ (zie hiernaast onder ‘Meer informatie’).

Na afronding van de begeleiding in het Ambulatorium Lezen worden in het multidisciplinair overleg (MDO) handelingsgerichte adviezen gegeven en wordt bekeken welke vervolgstappen er nodig zijn voor de leerling.

Aanvraag

De aanvraag wordt gedaan via het Groeidocument. Onderdelen 1A tm 1D zijn zo volledig mogelijk ingevuld en in de bijlagen zijn de volgende gegevens te vinden:

  • Een uitdraai van het leerlingvolgsysteem waarin alle uitslagen van de afgenomen (CITO) toetsen gedurende de schoolloopbaan van de leerling
  • Groepsoverzicht en groepsplannen (en indien aanwezig handelingsplannen) van de lees- en spellinginterventies met vermelding van het rendement
  • Indien aanwezig: verslagen van aanvullende onderzoeken (logopedist, psycholoog/ orthopedagoog, remedial teacher, et cetera)
  • Verslag van het kindgesprek

Ambulatorium Lezen (AL): een individuele interventie uitgevoerd door leesspecialisten van SWV Unita

Samenwerkingsverband Unita biedt begeleiding aan leerlingen met ernstige leesproblemen in het Ambulatorium Lezen (AL) op de Annie M.G. Schmidtschool in Hilversum, De Indon in Bussum en De Wijngaard in Huizen. Plaatsing gebeurt via een aanvraag door de school bij het Loket van Unita. De leerlingen komen van scholen die aangesloten zijn bij Samenwerkingsverband Unita.

Een aanpak op zorgniveau 3    

Het AL sluit zich aan bij het continuüm van zorg op het gebied van lezen, leesproblemen en dyslexie zoals dit vermeld staat in de herziene Protocollen Leesproblemen en Dyslexie (verschenen vanaf 2011). Het continuüm gaat uit van 4 zorgniveaus:

Zorgniveau 1:

goed lees-en spellingsonderwijs in klassenverband het zgn. basisarrangement

Zorgniveau 2:

extra zorg in de groepssituatie door de groepsleerkracht (zwakste 25 %) het zgn. intensief arrangement

Zorgniveau 3:

specifieke interventies uitgevoerd en/of ondersteund door leerkracht en/of leesspecialist in de school (zwakst 10 %) het zgn. zeer intensief arrangement

Zorgniveau 4:

diagnostiek en behandeling in een zorginstituut (zwakste 4 %): de vergoede zorg

Op zorgniveau 2 wordt het lees- en spellingonderwijs geïntensiveerd door het uitbreiden van de instructie- en oefentijd. Leerlingen die zeer zwak scoren of na een interventieperiode met extra begeleiding op zorgniveau 2 onvoldoende vooruit zijn gegaan komen in aanmerking voor begeleiding op zorgniveau 3. De invulling van de zorgniveau’s 1, 2 en 3 valt onder de basisondersteuning van de school.

Het AL biedt individuele ondersteuning voor technisch lezen op zorgniveau 3 volgens het continuüm van zorg. Daarnaast is er veel aandacht voor het bevorderen van de leesmotivatie en wordt zoveel mogelijk aangesloten bij de interesses van de leerling.

Voor wie?

Het AL is bedoeld voor leerlingen vanaf groep 4 met ernstige leesproblemen in combinatie met belemmerende factoren op andere gebieden, bijvoorbeeld gedrag, werkhouding en concentratie. De leerling ondervindt veel hinder van de stagnerende leesontwikkeling. De begeleiding die school op zorgniveau 2 en 3 heeft geboden, blijkt vanwege de andere belemmerende factoren onvoldoende effectief in groepsverband (maximaal 4 leerlingen).

Hoe kan een school een leerling aanmelden voor het Ambulatorium Lezen?

De school meldt een leerling aan door middel van het groeidocument. In een aantal gevallen zal dit binnen een MDO-traject plaatsvinden. De volgende documenten dienen te worden toegevoegd in de map met bijlagen:

  • Een uitdraai van het leerlingvolgsysteem waarin alle uitslagen van de afgenomen (CITO) toetsen gedurende de schoolloopbaan van de leerling.
  • Hulpplannen van de geboden begeleiding op zorgniveau 2 en 3.
  • Groepsoverzicht en groepsplan.
  • Indien aanwezig: verslagen van aanvullende onderzoeken (logopedist, psycholoog/ orthopedagoog, remedial teacher, et cetera).
  • Verslag van het kindgesprek.

Route start AL

  • Wanneer het groeidocument via het Loket binnenkomt bij het AL, wordt door één van de leesspecialisten van het AL beoordeeld of de leerling plaatsbaar is.
  • Na screening van het groeidocument neemt de coördinator AL contact op met de intern begeleider van de school.
  • Als de leerling in aanmerking komt voor het AL, dan wordt contact opgenomen met ouders door de coördinator AL.
  • Het kan zijn dat er bij de aanmelding niet direct plek is voor de leerling in het AL. Zodra er een plek vrij is, neemt de coördinator contact op met ouders om afspraken te maken.
  • Tijdens de periode tussen aanmelding en plaatsing bij het AL dient de school de begeleiding zoveel mogelijk te continueren. Bij de start van de begeleiding in het AL dient de intern begeleider de meest recente gegevens toe te voegen aan het groeidocument. Dit geldt ook voor de gegevens van de CITO-toetsen lezing, spelling, begrijpend lezen en rekenen.
  • Na 4 tot 6 weken begeleiding in het AL vindt een evaluatie plaats. Er zal door de leesspecialisten worden bepaald of de interventie kan worden voortgezet.

Voor het goed verlopen van de intensieve leesbegeleiding is het belangrijk dat alle betrokkenen zich kunnen vinden in onderstaande verwachtingen:

Wat mag van het Ambulatorium Lezen worden verwacht?

  • Het AL biedt een leesinterventie toegespitst op het leesprobleem van de leerling.
  • Door  middel van een heen-en-weer schrift brengt het AL ouders en school op de hoogte van het huiswerk en de ontwikkelingen rond het lezen.
  • Er is communicatie over de regels en termen die worden gebruikt/aangeboden bij de schrijfwijze en het lezen van woorden (bijvoorbeeld open en gesloten lettergrepen).

Wat wordt van school verwacht?

  • Bij de start van de leesinterventie vindt er een telefonisch afstemmingsgesprek plaats met de leesspecialisten.
  • De school (leerkracht en intern begeleider) is bereid om regelmatig contact te hebben met de leesspecialisten van het AL en houdt het heen-en-weer schrift actief bij.
  • School realiseert zich dat het belangrijk is dat het AL een aanvulling is op het leesonderwijs op zorgniveau 1, 2 en 3 op school.
  • Tijdens de begeleidingsperiode neemt de school geen leestoetsen af (DMT en AVI) in verband met toetsgewenning.

Wat wordt van ouders verwacht?

  • De ouders zijn bereid thuis met hun kind te oefenen. Thuis oefenen is noodzakelijk om de interventie te laten slagen.
  • De ouders houden het AL en school op de hoogte van de vorderingen op het gebied van lezen.
  • De ouders zijn bereid en in staat het vervoer naar het Ambulatorium Lezen te regelen.

Afsluiting van het AL

Na de intensieve leesinterventie in het AL vindt er op school een MDO plaats met ouders, leerkracht en intern begeleider. De leesspecialist geeft handelingsgerichte adviezen aan ouders en school om de leerling zo goed mogelijk te begeleiden in de verdere leesontwikkeling.