Arrangement HB Dubbel Bijzonder

De zorg voor hoogbegaafde leerlingen valt onder de basisondersteuning. Passend Onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen is zowel landelijk als lokaal nog in ontwikkeling. Unita kan op basis van de verantwoording over de middelen voor basisondersteuning over de eerste drie jaar Passend Onderwijs concluderen dat de schoolbesturen collectief stappen maken voor deze doelgroep. Plusklassen zijn meer regel dan uitzondering, er zijn HB materialen aangeschaft en er zijn veel opleidingen gevolgd door leerkrachten en intern begeleiders.

Er zijn binnen ons Samenwerkingsverband twee reguliere basisscholen met een HB-afdeling: de Openbare Basisschool Blaricum (Talent Primair) en de Regenboogschool Kortenhoef (Proceon). Beide initiatieven zijn buiten verantwoordelijkheid van het samenwerkingsverband gefinancierd en tot stand gekomen. Ze staan open voor HB leerlingen uit de gehele regio.

Unita werkt samen met het Nationaal Ontwikkelcentrum Leerplanontwikkeling (SLO) en met HB professionals uit de Bovenschoolse Pool en lokaal-extern. Hierdoor is geleidelijk veel kennis opgebouwd. Uit de Bovenschoolse Pool hebben twee psychologen een opleiding gevolgd als Specialist Hoogbegaafdheid (ECHA opleiding). Wanneer een school denkt dat er sprake is van HB Dubbel Bijzonder en ze zijn handelingsverlegen, leggen wij dit voor aan onze deskundigen.

Leerlingen met aantoonbare kenmerken van (hoog)begaafdheid in combinatie met waarneembare aanvullende problematiek (leer- en/of gedragsproblemen), al dan niet gediagnosticeerd, noemen we Dubbel Bijzonder. In ongeveer 10% van de casussen uit het Loket is hoge intelligentie of hoogbegaafdheid een vermoeden of bijkomend aspect.

De groep hoogbegaafde kinderen valt in grote lijnen uiteen in:

  • Hoogbegaafde leerlingen Basisondersteuning
    zonder onderwijsleer- of gedragsproblemen
  • Hoogbegaafde leerlingen Plusklas, voltijd HB
    (IQ van 130 of hoger en kenmerken HB)
  • Hoogbegaafde leerlingen met additionele Unita-ondersteuning
    voorliggende problematiek die het leren/gedrag
    belemmeren (dubbel bijzondere leerlingen)

Toenemende behoefte aan ondersteuning

Omschrijving en kenmerken van hoogbegaafdheid

Hoogbegaafdheid is een combinatie van een ruim bovengemiddelde intelligentie (een IQ vanaf 130, gebaseerd op een erkende IQ-test), sterke creativiteit en hoge motivatie en ambitie. Hoogbegaafden zijn op het cognitieve vlak (zeer) sterk, maar ook op andere gebieden vallen ze op door hun sterke vermogens, talenten of vaardigheden. Ongeveer 2 % van de leerlingen kan – op grond van de normaalverdeling van intelligentiescore – hoog-intelligent worden genoemd.

Daarnaast moeten ook andere kenmerken aanwezig zijn. Prof. dr. Franz Mönks, oprichter van het Centrum voor Begaafdheidsonderzoek in Nijmegen en Antwerpen, noemt onder meer de volgende kenmerken:

  • Grote nieuwsgierigheid en leergierigheid.
  • Veel energie.
  • Zich met meerdere taken tegelijk bezig kunnen houden.
  • Buitengewoon goed geheugen.
  • Breed scala aan interesses.
  • Bijzonder gevoel voor humor.
  • Hoge mate van empathie en betrokkenheid.
  • Denken in veel gevallen al op buitengewoon jonge leeftijd (bijvoorbeeld drie jaar oud) na over de zin van het leven.
  • Het veel lezen en verzamelen van informatie.
  • Veel feitenkennis, grote algemene ontwikkeling.
  • Opvallend taalgebruik.

Omschrijving Arrangement

De aanpak bij handelingsverlegenheid is bij hoogbegaafde leerlingen procesmatig niet anders dan bij andere groepen leerlingen. We werken volgens de zeven uitgangspunten van handelingsgericht werken (HGW).

Voor HB Dubbel Bijzondere leerlingen heeft het bestuur van Unita besloten een arrangement in te richten. Voor reguliere scholen kan de ondersteuning van deze leerlingen de basisondersteuning ruim overstijgen. Ze profiteren niet of niet voldoende van de HB-aanpak op de reguliere school.

Om toch passend onderwijs voor deze leerlingen te realiseren is vaak veel maatwerk nodig, veel (externe) begeleiding of voltijd HB-onderwijs. Het doel is de leerling in het regulier basisonderwijs te houden. Om benodigd maatwerk te kunnen bekostigen is er het Arrangement HB Dubbel Bijzonder: een vast bedrag van € 2.000,- per leerling per schooljaar. Een financiële verantwoording achteraf is niet nodig, tenzij er een vervolgaanvraag wordt gedaan. De middelen worden overgemaakt naar het schoolbestuur. Het arrangement is leerlinggebonden; het budget volgt de leerling (naar rato) als de leerling gedurende het schooljaar van schoolbestuur wisselt. School regelt zelf de inzet en aansturing van de activiteiten die zij realiseert met dit budget.

De aanvraag kan gedaan worden op de bekende manier via een Groeidocument. Zie hiervoor onderstaande criteria. In het Loket wordt de aanvraag beoordeeld. Een MDO volgt alleen indien nodig.

Het arrangement is voor alle aangesloten schoolbesturen beschikbaar per 1 januari 2019, conform de vastgestelde procedure.

Aanvraag Arrangement

Werkwijze bij de aanvraag van het Arrangement HB Dubbel Bijzonder

Groeidocument

  • Hoogbegaafdheid is aantoonbaar, helder omschreven en onderbouwd.
  • Dubbel bijzonder is aantoonbaar, helder omschreven en onderbouwd.
  • De hulpvraag overstijgt de basisondersteuning en de school is handelingsverlegen.
  • Duidelijk wordt omschreven wat school heeft ingezet en wat de effecten daarvan zijn.
  • Relevante bijlagen (indien aanwezig) zijn toegevoegd: LVS, IQ-test, diagnose/behandelplannen, OPP niet ouder dan een half jaar
  • Als het gaat om een vervolgaanvraag: de besteding en effecten van het eerder ingezette Arrangement.

Financiën

  • Na akkoord door het loket maakt Unita het vaste bedrag van € 2.000,- over aan het schoolbestuur.
  • Het Arrangement geldt voor één kalenderjaar.
  • Financiële verantwoording achteraf is niet nodig (tenzij het een vervolgaanvraag betreft).
  • Indien het Arrangement gedurende het lopende jaar stopt of meegaat naar een andere school, verrekenen de schoolbesturen/ scholen de financiële bijdrage onderling.