Op 15 april werd de Staat van het Onderwijs 2026 gepresenteerd tijdens een congres in Utrecht. We waren vanuit Unita aanwezig en hebben met interesse geluisterd naar de staat van het passend onderwijs. Het was een mooie bijeenkomst waarin we tijdens de workshops op een laagdrempelige manier in gesprek konden met inspectie en OCW over bijvoorbeeld administratieve last en uitstroom van gespecialiseerd onderwijs terug naar regulier onderwijs. De bijdrage van de minister en staatssecretaris die beiden aanwezig waren hebben we als heel betrokken en positief ervaren.
In de krantenkoppen naar aanleiding van de Staat van het onderwijs werd het belang van onderwijsinhoudelijk leiderschap door directeuren en bestuurders benoemd. We zijn het er volledig mee eens dat de schoolleider ertoe doet.
In het basisonderwijs zijn de resultaten van leerlingen gestabiliseerd, de herstelopdrachten voor basisvaardigheden betreffen vooral het burgerschapsonderwijs. Er zijn zorgen over de ontwikkeling van taal en rekenen-wiskunde in het VO.
Voor wat betreft Passend onderwijs ziet de inspectie nog steeds een groei van het gespecialiseerd onderwijs. Er wordt daarom benadrukt dat het belangrijk is om te investeren in het regulier onderwijs. Dat is niet makkelijk maar het is wel nodig, zodat meer leerlingen een passende plek kunnen vinden in het regulier onderwijs. Dat hoeven scholen niet alleen te doen, de inspectie roept op om vaker gebruik te maken van de expertise van het speciaal onderwijs. Binnen onze expertisepool gebeurt dat al.
Inspectie benoemt ook kansen om terugkeer van speciaal naar regulier onderwijs te versterken, bijvoorbeeld door binnen een wijk klein te beginnen aan samenwerkingsprojecten tussen regulier en gespecialiseerd onderwijs. Ongeveer een derde van het gespecialiseerd onderwijs onderneemt inmiddels dergelijke symbiose activiteiten, vaker in VO dan in PO. Dit is iets waar we in onze regio verder over na kunnen denken. Daarnaast wordt gezien dat samenwerking tussen onderwijs en jeugd ertoe kan bijdragen dat kinderen langer op een plek kunnen blijven. Hiervan zijn al voorbeelden in onze regio, bijvoorbeeld in de OJA (onderwijs jeugd arrangementen) in Hilversum.
De Staat van het Onderwijs 2026 is beschikbaar op de website van de Inspectie van het Onderwijs.